Yazar "Bayram, Fatma" seçeneğine göre listele

Listeleniyor 1 - 1 / 1
  • [ X ]
    Öğe
    Acil serviste kritik hasta seçiminde uluslararası erken uyarı skoru'nun etkinliği
    (Kırıkkale Üniversitesi, 2024) Bayram, Fatma; İlhan, Buğra; Deniz, Turgut
    Giriş ve Amaç: Acil servislerde hasta sayılarının giderek artması, hastaların acil serviste kalış sürelerinin uzaması ve acil servislerde oluşan aşırı kalabalıkla kritik hasta tespitini güç hale getirmektedir. Kalabalık çalışma sahasında hangi hastaların yoğun gözlem, tedavi ve hemşire bakımına ihtiyaç duyduğunu ayırt etmek ve bu ayrımı etkin bir şekilde yapmak için son yıllarda objektif skorlama sistemleri önerilmiştir. Yaş ve cinsiyeti de içeren yeniden kalibre edilmiş Ulusal Erken Uyarı Skoru (NEWS) modeline dayalı bir Uluslararası Erken Uyarı Skoru (IEWS) geliştirilmiştir. Bu çalışmanın amacı acil serviste non-travmatik hastaların hastane-içi mortalitelerini öngörmede IEWS ve NEWS skorlarının performanslarını değerlendirmektir. Gereç ve Yöntem: Bu prospektif gözlemsel çalışma 01/07/2024-31/08/2024 tarihleri arasında Kırıkkale Üniversitesi Tıp Fakültesi Hastanesi Acil Tıp Kliniği'nde yapıldı. Çalışmaya acil servise başvuran ve aydınlatılmış onam veren 18 yaş ve üzeri hastalar dahil edildi. Travma nedeniyle başvuran hastalar, verilerinde eksiklik olan hastalar, başka merkezden nakil olarak gelen hastalar ve başvuru anından yaşamsal bulgusu olmayan hastalar çalışmadan dışlandı. Çalışmaya dahil edilen hastaların demografik bilgileri, başvuru anında ölçülmüş olan vital parametreleri ve acil servis başvuru karakteristikleri, başvuru şikayetleri, komorbid hastalıkları, acil servis sonlanımları (taburcu, servis yatış ve yoğun bakım yatış) ve mortalite (hastane-içi, 1, 7, ve 30 günlük) verileri önceden hazırlanmış olan standart çalışma formlarına kayıt edildi. Çalışma sonrası veriler elektronik ortama aktarılarak analizleri yapıldı. Hastaların NEWS ve IEWS skorları değişkenlerin puan karşılıklarına göre hesaplanarak istatistik analizleri yapıldı. Bulgular: Çalışmada son analizlere toplam 8666 hasta dahil edildi. Hastaların yaş medianı 40 (range:26-58) idi ve 4462 (%51,5)'si kadındı. Hastaların hastane-içi mortalite, 30-günlük mortalite ve yoğun bakım yatışları sırasıyla 134 (%1,5), 163 (%1,9) ve 243 (%2,8) olarak tespit edildi. Hastalara ait İEWS ve NEWS skorlarının hastane-içi ve 30-günlük mortalite ile yoğun bakıma yatışı öngörmede performansları değerlendirildiğinde eğri altında kalan alanlar sırasıyla IEWS için 0,944 (%95 Güven aralığı (GA): 0,939-0,948) ve 0,930 (%95 GA: 0,924-0,935) ile 0,876 (%95 GA:0,869-0,883), NEWS için eğri altında kalan alanlar sırasıyla 0,884 (%95 GA:0,877-0,891) ve 0,848 (0,840-0,855) ile 0,781 (%95 GA:0,772-0,789) olarak tespit edildi. IEWS ve NEWS'in hastane-içi mortaliteyi öngörmedeki sensitiviteleri sırasıyla %88,8 ve %86,5 olarak tespit edilirken, spesifisiteleri ise sırasıyla %87,1 ve %76,6 olarak tespit edildi. IEWS ve NEWS'in 30-günlük mortaliteyi öngörmedeki sensitiviteleri sırasıyla %92,0 ve %82,8 olarak tespit edilirken, spesifisiteleri ise sırasıyla %80,8 ve %76,8 olarak tespit edildi. IEWS ve NEWS'in yoğun bakım yatışını öngörmedeki sensitiviteleri sırasıyla %81,0 ve %58,0 olarak tespit edilirken, spesifisiteleri ise sırasıyla %81,2 ve %87,7 olarak tespit edildi. SSonuç: Acil serviste non-travmatik hastaların hastane-içi, 30-günlük mortalite ve yoğun bakım yatışlarını öngörmede IEWS, NEWS'ten daha iyi performans göstermiştir. NEWS de, IEWS'in gerisinde kalmakla birlikte, başarılı sonuçlara ulaşmıştır. IEWS yüksek genel performansı, sensitivitesi ve spesifitesi ile acil serviste non-travmatik kritik ve kritik olmayan hastaların seçiminde güvenle kullanılabilir. Yaş, sistolik kan basıncı, nabız, solunum sayısı, oksijen saturasyonu, GKS, acil servise ambulans ile başvuru, acilde kalış süresi, diyabet ve aktif malignite varlığı genel non-travmatik acil servis hastalarının hastane-içi mortalite prediktörleridir. Başvuru anında kolaylıkla değerlendirilebilecek bu parametreler, acil servis triyajında ve kritik hasta seçiminde göz önünde bulundurulmalıdır. Anahtar Kelimeler: NEWS, IEWS, hastane-içi, mortalite, yoğun bakım yatış, risk skorları, acil tıp