Yazar "Karadere, Adem" seçeneğine göre listele

Listeleniyor 1 - 1 / 1
  • [ X ]
    Öğe
    Nevres-i Kadim'in Farsça divanı
    (Kırıkkale Üniversitesi, 2000) Karadere, Adem; Karaismailoğlu, Adnan
    XVIII. yy. Osmanlı şairlerinden olan Nevres-i Kadîm, Kerkük'de doğmuştur. Doğum tarihi ise belli değildir. Onun kimlerden ders aldığı ve eğitimini nerelerde yaptığı da bilinmemektedir. Nevres, Türkçe ve Farsça birçok manzum ve mensur eserler vermiştir. Verdiği eserler onun bir çok dili iyi derecede bildiğini göstermektedir. Şairin Türkçe ve Farsça divanlarına düştüğü tarih kıtaları, onun tarih düşme sanatını başarıyla uyguladığım ortaya koymuştur. Nevres, aldığı eğitimler sayesinde katiplik, hafız-ı kütüplük, müderrislik, kadı naipliği, Bosna, Tokat ve Filibe kadılığı görevlerinde bulunmuştur. Nevres, bulunduğu görevler sırasında bir çok sürgün yemiş ve sıkıntılı günler geçirmiştir. Bu sıkıntılı günlerden kurtulabilmek için Neyli, Es 'ad Efendi, Râgıp Paşa ve Ahmed Paşa gibi idarecilerle ilişkileri olmuştur. Nevres-i Kadîm, ikinci kez sürgün edildiği Bursa' da Şevval 1175/Mayıs 1762 'de vefat etmiştir. Türkçe ve Farsça Divan, Gazve-i Bedr, Tarihçe-i Nevres, Münşeat, Mebâligu'l- Hikem ve Tarih-i Cihangir Şah onun güzide eserlerindendir. Çalışmamıza konu olan Nevres-i Kadîm'in Farsça Divam'ında beş kaside, iki tarih, bir sâkînâme, iki tahmis, altmış beş gazel, otuz dokuz muamma ve lügaz, sekiz rübaî ve kıt' a, on üç müfred vardır. Bu divanda kasideler 3 12 beyit, tarihler 33 beyit, tahmisler 97 bent sâkînâme 63 beyit gazeller 434 beyit, muamma ve lügazler 48 beyit rübaî ve kıt'alar 16 beyit, müfredler 13 beyit olmak üzere toplam 1210 beyittir. Nazmın her türünde örnekler veren Nevres, Türkçe ve Farsça divanlarmda kendisinden önce söylenmemiş sözler ve manalar kullanmış ve bunu da Türkçe divanında dilegetirmiştir. Nevres, kaleme aldığı her beyitte sıkıntılarını, dertlerini, gurbet ıztırabını, özlemlerini, vb. konulan işlemiştir. Oldukça sade bir dili vardır. Şiirlerini kendisinden ve yaşamından kesitler vererek yazmış, kapalı manalara yönelmemiş ve fazla yabancı kelimeler kullanmamıştır. Tenkidi metnini hazırladığımız bu çalışma Nevres-i Kadîm' in hayatim, eserlerini ve edebi kişiliğini ortaya koyduğu gibi kasidelerinde ve gazellerinde işlediği konular sosyoloji alanında; tarihlerinde işlediği konular tarih alanında yapılacak çalışmalara malzeme teşkil edecektir. Şairin XVIII. yüzyılda yaşamış birçok şahsiyetlere de divanında yer vermiş olması bu dönem tarihi ile ilgilenenler için iyi bir kaynak olacaktır.