Yazar "Tok, Ziya" seçeneğine göre listele
Listeleniyor 1 - 6 / 6
Sayfa Başına Sonuç
Sıralama seçenekleri
Öğe BİLGİSAYAR DESTEKLİ ÇEVİRİ SÜRECİNDE ÇEVİRMENİN GÖREVİ(2019) Tok, Ziyaİletişim ile ilgili teknolojilerin hayatın tüm alanlarında yaygın bir biçimde kullanıldığı günümüzde, çeviri ile ilgili çalışmaların de giderek otomatik hale gelmeye başladığı ve buna bağlı olarak otomatik çeviri alanındaki programların ve yazılımların giderek yaygınlaşmaya başladığı görülmektedir. Bu da insan çevirmen olarak nitelendirilen dil uzmanlarının bu alandaki konumunu bir bakıma olumsuz yönde etkilemektedir. Dolayısıyla, bu durumun hem uzman çevirmenler hem de geleceğin çevirmen adayları olan çeviri bölümü öğrencileri açısından kaygıya yol açmaya başladığı gözlemlenmektedir. Bununla birlikte, bilgisayar yardımıyla yapılan bir çevirinin uzman bir çevirmenin yapmış olduğu çeviriyle ne ölçüde kıyaslanabileceği hala önemli bir tartışma konusu olmaya devam etmektedir. Ayrıca çeviri teknolojilerinin ilerlemesiyle birlikte çevirmenin çeviri sürecindeki işlevinde kaygıya yol açacak düzeyde bir azalmanın değil, bu anlamda sadece bazı değişikliklerin ortaya çıktığı izlenmektedir. Bu çalışmanın amacı bilgisayar destekli çeviri sürecinde teknolojiye paralel olarak çevirmenin üstlenebileceği rol ve statünün incelenmesidir. Bu doğrultuda öncelikle çeviri teknolojilerine ve otomatik çeviri sürecine değinilmiştir. Daha sonra çevirmenin çeviri teknolojilerinin gelişiminden önceki rol ve işlevi ele alınmıştır. Ardından, çeviri teknolojilerinin bu konuda yol açtığı bazı değişikliklere değinilerek bu kapsamda çevirmenin üstlenebileceği görev ve işlevler incelenmiştir. Son olarak, özellikle çeviri bölümü öğrencilerinin çeviri sektörüne bakışında çeviri teknolojilerinde yaşanan gelişmelerin nasıl bir etkiye sahip olduğu konusunda değerlendirmeler yapılarak bilgisayar destekli çeviri alanına katkı sağlamak amaçlanmaktadır.Öğe Fransızca bankacılık terimlerinin Türkçe'ye çevirisi: Otomatik sözlük programı(Kırıkkale Üniversitesi, 2010) Tok, Ziya; Sığırcı, İlhamiBu çalışmada, Fransızca bankacılık metinlerinin ve terimlerinin Türkçe'ye çevirisinde ortaya çıkabilecek olası çeviri güçlüklerini saptamayı ve bu güçlüklere çözüm önerileri sunmayı amaçladık.Çalışmamızda, Avrupa Merkez Bankası ve Fransa Merkez Bankası tarafından hazırlanan yıllık raporların bazı bölümlerini ve Türkiye'de basılmış olan Fransızca-Türkçe Bankacılık ve Ekonomi terimleri sözlüklerini inceledik. Bu incelemelerimizle, bankacılık terimleriyle ilgili oldukça önemli eksikliklerin ve çeviri sorunlarının olduğunu saptadık. Bankacılıkla ilgili bazı teknik terimlerin kaynak dilden erek dile yanlış çevrildiğini, bazı terimlerin ise bankacılık terimleriyle ilgili sözlüklerde bulunmadığını saptadık. Bankacılık ve ekonomiyle ilgili kuruluş adlarının ve bu adların kısaltmalarının çevirilerinde de önemli eksiklikler olduğunu ortaya koyduk.Bu eksikliklerin ve sorunların giderilmesi için önerilerde bulunduk. Ayrıca, Fransızca-Türkçe bankacılık terimleriyle ilgili daha önce hiç yapılmamış olan bir bilgisayar destekli sözlük programı hazırladık. Bu sözlük programında, bu alanda yayımlanmış sözlüklerde yer almayan birçok terim ve bunlarla ilgili ayrıntılara da yer verdik. Bu çalışmanın Türkiye'de terim alanında yapılacak araştırmalara katkı sağlayacağını ve bu alanda yeni ufuklar açacağını düşünmekteyiz.Öğe Mütercim tercümanlık programlarında çeviri eğitimiyle ilgili çevirmen adayı öğrencilerin görüşleri üzerine inceleme: Kırıkkale Üniversitesi örneği(2022) Tok, Ziya; Arslan, Nahideİlk olarak filoloji ve yabancı dil öğretimi bölümlerinin programlarında çeviri dersleri olarak verilen çeviri eğitimi, 1980’li yıllardan sonra bir bilim dalı olarak kabul edilmiş ve mütercim tercümanlık programlarının bulunduğu yüksekokullarda ve üniversitelerde çeviribilimin bir alt alanı olarak çalışılmaya devam etmiştir. Günümüz şartlarının ve çevirmenlik mesleğinin gereği olarak öğrencilerin dilsel ve kuramsal bilgileri öğrenmesi kadar bazı becerilere de kazanması oldukça önem kazanmıştır. Bundan dolayıdır ki çeviri eğitimi, çeviri yaparken izlenecek yöntemlerin yanında çevirmende olması gereken becerilerin de aktarılmaya başlandığı kapsamlı bir süreci temsil eder hale gelmiştir. Eğitimin pek çok alanında olduğu gibi çeviri eğitiminin de önemli bir öge olan öğrencilerin, çeviri eğitimine yönelik düşüncelerini ve beklentilerini incelemek çeviri eğitiminin sorgulanması açısından gereklilik kazanmıştır. Mevcut çalışma çeşitli dillerdeki mütercim tercümanlık programlarında öğrenim gören öğrencilerin çeviri derslerine yönelik görüşlerinden hareketle çeviri eğitiminin güncel durumunu ortaya koymak amacıyla hazırlanmıştır. Nitel araştırma çerçevesinde hazırlanan bu çalışmanın örneklemi Kırıkkale Üniversitesi mütercim ve tercümanlık bölümlerinden farklı sınıflardan gönüllü 70 öğrenci ile oluşturulmuştur. Örneklem grubu Arapça, Farsça, Fransızca ve İngilizce Mütercim ve Tercümanlık bölümlerinde 2. 3. ve 4. sınıflarda öğrenim gören öğrencilerden oluşmaktadır. Öğrencilerin %75,7’lik bölümü okudukları dil ile ilgili hazırlık sınıfı dışında eğitim almadıklarını belirtmişlerdir. Dolayısıyla katılımcılar arasından benzerlik olduğu söylenebilir. Araştırmanın verileri öğrencilere gönderilen çevrimiçi anket formları ile toplanmıştır. Elde edilen veriler içerik analizi yöntemi ile çözümlenmiş ve verilerden çıkarılan kavramlara göre bir kodlama yapılarak tablolar eşliğinde sunulmuştur. Araştırmada; öğrencilerin eğitmenleriyle çevrilecek metinler konusunda değerlendirmede bulunmalarının en çok hazırbulunuşluk düzeylerine katkı sağladığı ve çevrilmek istenen metinlerin büyük bir çoğunluğunun güncel konulara yönelik metinler olması gerektiği sonucuna ulaşılmıştır. Ders öncesi yapılan çeviri hazırlıklarının ödeve yönelik çalışmalar olduğu ve bu kapsamda büyük ölçüde öğrencilerin hazırladıkları çeviriler üzerinden ders yapıldığı da tespit edilmiştir. Öğrencilerin çeviri dersleri konusunda en çok farklı alanlara yönelik çevirilerin yapılmasını ve çeviri tekniklerinin öğretimine önem verilmesine dair öneriler sundukları kaydedilmiştir.Öğe Türkçe ve Fransızca yazışma metinlerinin çeviri yönünden incelenmesi(2019) Tok, ZiyaYazışma, bir dilin karşılıklı olarak yazılı bir biçimde kullanılması ve bu yolla iletişimin kurulmasıanlamına gelir. Yazıda kullanılan dil, sözlü dildeki kadar önemlidir. Sözlü dilin ve yazılı dilin kullanımalanları birbirinden farklılık gösterir ve belirli durum ya da ortamlarda sözlü dil yerine yazılı dilinkullanılması gerekebilir. Dilin amaçlarından biri kuşkusuz etkili bir iletişim kurmak olduğuna göreiletişimin sağlıklı bir biçimde sağlanabilmesinde yazılı dil oldukça önemli bir rol üstlenir. Hertoplumda yazılı iletişime başvurma ve bu yöntemi kullanma amaçları yaklaşık olarak birbirinebenzerdir. Örneğin hemen hemen bütün toplumlarda resmi bir başvuru işlemi yazılı bir biçimdeyapılır. Bununla birlikte, yazışma metinlerinde kullanılan dil ve içerik bir toplumdan diğerinefarklılıklar bazı içerebilir. Bu da yazışma metinlerinin bir dilden diğerine çevirisinde altı çizilmesigereken önemli konulardan birini oluşturur. Bu çalışmada, Türkçede ve Fransızcada yazılı iletişimintürleri ve yazışma metinlerindeki dil kullanımı karşılaştırmalı bir biçimde ele alınacaktır. Daha sonraher iki dildeki gerek resmi gerekse samimi yazışma metinlerinde yer alan dilsel benzerlikler vefarklılıklar üzerinde durulacaktır. Bu bağlamda, Türkçe ve Fransızca resmi yazışma metinlerindenkarşılaştırmalı örnek metinler ve bu metinlerin çevirileri incelenecektir. Bu örneklerden hareketle,bu iki dilde yazışma metinlerinin çevirisinde ortaya çıkabilecek güçlükler üzerinde durulacak ve bugüçlüklere yönelik olarak çözüm önerilerine yer verilecektir.Öğe Türkiye’de mütercim tercümanlık programlarında çeviri eğitimi üzerine eğitmenlerin görüşleri: Yazılı çeviri eğitimi için yeni yöntem önerisi(2022) Arslan, Nahide; Tok, ZiyaÇeviri olgusunun yirminci yüzyılın başlarından itibaren bir bilim haline gelmesiyle çeviribilim alanının araştırma alanı önemli ölçüde genişlemiş ve “çeviri eğitimi” üzerinde en fazla çalışılan alanlardan biri olmuştur. Çeviri eğitimi alanında yapılan araştırmaların çeviri eğitimi boyunca karşılaşılan sorunları, doğru ve etkin bir çeviri yapmak için sahip olunması gereken becerileri ve çeviri yaparken izlenmesi gereken yöntemleri kuramsal düzlemde konu alan ve açımlayan çalışmalar olduğu görülmektedir. Hâlihazırdaki çalışmalardan farklı olarak bu çalışmanın amacı ise, çeviri eğitimi konusunda mevcut uygulamalara ilave olarak, yazılı çeviri dersine giren eğitmenlerin yazılı çeviri derslerini işleme yöntemlerinden hareketle yeni yöntem önerileri sunmaktır. Bu amaç doğrultusunda, araştırmanın çalışma grubu 2021-2022 bahar yarıyılında Kırıkkale Üniversitesi’nde İngilizce, Fransızca, Arapça ve Farsça Mütercim ve Tercümanlık bölümlerinde yazılı çeviri dersleri veren eğitmenlerden oluşmaktadır. Söz konusu örneklem maksimum çeşitliliğe dayalı bir örneklem oluşturmak ve mevcut durumu tüm boyutlarıyla ele almak üzere seçilmiştir. Durum çalışması olarak desenlenen bu nitel araştırmada ilk olarak eğitmenlerle bir anket çalışması yapılmış ve bu anketle ulaşılan veriler içerik analizi tekniği ile çözümlenmiştir. Yapılan sınıflamalar ve değerlendirmeler sonucu yazılı çeviri derslerinde izlenen yöntemlerin güncellenmesi gerekliliği ortaya çıkmıştır. Bu kapsamda, çeviri eğitiminin başından sonuna kadar izlenebilecek belli başlı yöntem önerileri “ders öncesi süreç”, “ders süreci uygulamaları” ve “ders dışı çalışmalar” olmak üzere üç aşamada sunulmuştur. Bu öneriler alt başlıklar halinde ve gerekçeleriyle ayrıntılı olarak verilmiş ve bu yöntemlerin uygulanmasında izlenebilecek yollara da değinilmiştir. Çalışmanın Türkiye’deki çeviri bölümlerinde verilen çeviri eğitimiyle ilgili derslere katkı sunması ümit edilmektedir.Öğe Uluslararası kısaltmaların Türkçeye çevirisi(2019) Tok, ZiyaKısaltma genellikle bir sözcük ya da sözcük grubundaki harflerden yola çıkarak oluşturulan ve hemsözlü dilde hem de yazılı dilde kullanım kolaylığı sağlamayı amaçlayan dilsel bir tür olarak tanımlanır.Genel olarak sözcüklerin ya da kurum ve kuruluş adlarının sözlü ya da yazılı biçimde ifade edilmesiesnasında bu tür bir kullanıma sıkça başvurulur. Özellikle uluslararası düzeyde kurum, kuruluş adıya da sözcük kısaltması söz konusu olduğunda, diller arasında birtakım kullanım farklılığının olduğugözlemlenmektedir. Bu tür farklılıklar bir dilden diğerine genel anlamda kısaltmaların oluşturulmayöntemleri ve konuşma dilindeki sesletimi konularında ortaya çıkmaktadır. Diller arası durum sözkonusu olduğunda çevirinin kaçınılmaz olduğu aşikardır. Ancak kısaltmaların oluşturulması vesesletimindeki diller arası farklılıklar çeviride de birtakım güçlükleri beraberinde getirmektedir.Özellikle diller arası çeviride kaynak dildeki bir kısaltmanın hedef dile hangi biçimde ve hangiyöntemle aktarılacağı konusunda zaman zaman güçlükler ortaya çıkabilmektedir. Bu çalışmadauluslararası alanda kullanılan kısaltmaların yazım ve sesletim yönünden Türkçede ve Fransızcadakarşılaştırmalı biçimde incelenmesi amaçlanmaktadır. Bu bağlamda kaynak dil olarak Fransızca,erek dil olarak ise Türkçe alınacaktır. Uluslararası ilişkilerle ilgili metinlerden hareketle, Fransızcadakullanılan bir kısaltmanın Türkçede nasıl kullanıldığı ve kısaltmanın her iki dil çifti arasında nasılçevrildiği örnekler üzerinden incelenecektir. Çalışmada öncelikle kısaltma türleri ve kısaltmaoluşturma biçimlerinden kısaca bahsedildikten sonra her iki dildeki kısaltmalar ve kullanımlarıkarşılaştırmalı yöntemle ele alınacaktır.
