Yazar "Yerdemir, Şerife" seçeneğine göre listele
Listeleniyor 1 - 3 / 3
Sayfa Başına Sonuç
Sıralama seçenekleri
Öğe ABDÜLAZÎZ ÂSIM EFENDİ VE TER- CÜMÂN-I HAKÎKAT GAZETESİNDEKİ FARSÇA SÂL-İ CEDÎD KASİDESİ(2022) Yerdemir, ŞerifeAbdülazîz Âsım Efendi, 1218/1803 yılında Bağdat’ta dünyaya gelmiştir. 1827 yılında Bağdat Mevlevîhâne Câmii imam-hatiplik görevine atanmış, görevi devam ederken 1845 yılında aynı câminin medresesinin müderrisliğine tayin edil- miştir. Bunun yanı sıra Bağdat Hükümet Dairesi’nde çeşitli lisanlarda tercümanlık yapmıştır. 74 yaşında iken oğlu Ali Haydar Efendi ile İstanbul’a gelmiştir. Abdü- lazîz Âsım Efendi, 1305/1887’de İstanbul’da vefat etmiş ve Fatih Türbesi Hazi- resi’ne defnedilmiştir. 19. yüzyılda birçok şair dönemin gazetelerinde şiirlerini yayımlatmışlardır. Muallim Naci, Tercümân-ı Hakîkat gazetesinin edebiyat köşe- sinin yönetimini devraldıktan sonra birçok şair adayının şiirlerini Tercümân-ı Hakîkat gazetesinde yayımlamaya başlamıştır. Sâl-i cedîd yeni yılın tebriki için yazılan ve aynı zamanda devrin padişahının övgüsünü içeren tarih düşürmedir. Devlet adamları ve tarikat şeyhleri, hem yeni yılın gelişini tebrik etmek hem de padişah ve devlet erkânını övmek için bu şiirleri kaleme almışlardır. 19. asırda Tercümân-ı Hakîkat gazetesinde çok sayıda sâl-i cedîd şiiri yayımlanmıştır. Ab- dülazîz Âsım Efendi de Muallim Naci’nin bu gazeteye gelmesiyle birlikte yeni yıl tebriki için sâl-i cedîd şiirlerini bu gazetede yayımlamış, gazetede sâl-i cedîd ya- zan ilk divan sahibi şair olmuştur. Abdülazîz Âsım Efendi, Tercümân-ı Hakîkat gazetesinin 1325 numaralı sayısında ikisi Türkçe, ikisi Arapça ve biri de Farsça olmak üzere beş sâl-i cedîd kasidesi yayımlamıştır. Gazetenin bu sayısından sonra şairin herhangi bir yayın organında yayımlanan başka şiirlerine rastlanmamıştır. Çalışmada Abdülazîz Âsım Efendi’nin Tercümân-ı Hakîkat gazetesinin 1325 nu- maralı 15 Teşrînisânî 1882 sayısında Arapça ve Türkçe şiirleri ile yayımlanan, Farsça Divânı’nda yer almayan sâl-i cedîd kasidesi incelenecek, şiirin Farsça metni ve tercümesi de verilecektir.Öğe Muallim Feyzî’nin Hâfız-ı Şîrâzî-Ahmet Paşa karşılaştırması(2023) Yerdemir, ŞerifeKarşılaştırmalı edebiyat, kültürler arası etkileşimin edebî eserlere yansıyan yönlerini araştırarak edebiyat tarihi, sosyal tarih ve kültürel değişimlere ışık tutmayı hedefleyen bir alandır. Karşılaştırmalı edebiyat, edebiyat biliminin bir alt dalı olarak 18. yüzyıl sonu ile 19. yüzyıl başında ilk olarak Fransa’da ortaya çıkmıştır. Kavram olarak günümüzdeki hâline gelinceye kadar pek çok süreçten geçmiştir. İlk çıkış noktası ulusal edebiyatı güçlendirme kaygısı olmuştur. Daha sonra başka ülke edebiyatlarının merak edilmesiyle gelişimini sürdürmüştür. 1870’li yıllarda üniversitelerde karşılaştırmalı edebiyat sayılabilecek derslerin okutulması ve diğer taraftan hız kazanan çeviri faaliyetleri bu disiplinin gelişimine yön vermiştir. Karşılaştırmalı edebiyatın gelişiminde süreli yayınların oldukça etkisi olmuştur. Hugo Meltz tarafından 1877 yılında yayımına başlanılan Karşılaştırmalı Edebiyat Tarihi Yazıları dergisine paralel olarak Osmanlı’da Tercümân-ı Hakîkat gazetesi 27 Haziran 1878 yılında çeviri faaliyetleri ve çeviriyi önemseyen bir misyonla yayım hayatına başlamıştır. Gazetede çeviri faaliyetleri ile birlikte çok sayıda edebî türde karşılaştırma yazıları da yayımlanmıştır. Tercümân-ı Hakîkat gazetesinde özellikle 1883 yılından itibaren edebî hareketliliğe katkı sağlamış olan Muallim Feyzî’nin, gazetenin 21 Ocak 1884 tarihli 1689 numaralı sayısının “Edebiyat” sütununda “Fıkra-ı Edebiyye 2” başlıklı bir karşılaştırma yazısı yayımlanmıştır. Bu çalışmada; onun Fars Edebiyatının 14. yüzyıl şairi Hâfız ile 15. yüzyıl Osmanlı dönemi Klasik Türk edebiyatının önde gelen şairlerinden biri olan Ahmet Paşa hakkında bir mısra üzerinden kaleme aldığı ve gazetede o döneme kadar ilk kez görülen bu karşılaştırma metni değerlendirilecektir.Öğe Üsküdarlı Sâfî’nin Farsça Deyimleri Öğretmek İçin Kaleme Aldığı Şîve-i Lisân-ı Fârsî İsimli Eseri(2022) Yerdemir, ŞerifeHer dilde atasözleri ve deyimler mevcuttur. İki veya daha çok kelimeden meydana gelen bir çeşit dil ifadesi olan deyimler, duygu ve düşüncelerimizi, dikkati çekecek biçimde anlatan isim, sıfat, zarf, basit ve birleşik fiil görünüşlü gramer unsurlarıdır. Türkçede deyim; dil devriminden önce tabir kelimesi ile karşılanmaktaydı. Arapça sözlüklerde ise deyim; ta’bir ve mesel kelimeleriyle karşılanmıştır. 11. yüzyılda Türk lehçelerinin çeşitli dönemlerine ait çok sayıda sözlük hazırlanmıştır. Bu dönemde manzum ve mensur olarak Arapça ve Farsçadan; Türkçeye, Türkçeden de bu dillere çok sayıda sözlük kaleme alınmıştır. Osmanlı devletinin son dönemlerinde yazılan bu iki dilli sözlüklerin bir kısmı açıklamalı sözlüklerdir. Bu sözlüklerin bir kısmı da deyim ve benzeri sözleri ihtiva etmektedir. Bu dönemde Farsça muallimleri tarafından medreselerde ya da Askeri Rüştiyelerde okutulmak ve Farsça öğretiminde kullanılmak üzere kavait, müntahabat türü eserler ve deyim sözlükleri yazılmıştır. Şair ve muallim olan, bir dönem devlet memurluğu da yapan Üsküdârlı Sâfî, çalıştığı Zeyrek ve Çiçek Pazar Rüştiyesinde öğrencilerine Farsça öğretiminde kullanmak üzere Nevbâve-i Kavâ‘id-i Fârsî, Ezhâr-ı Gülistân ve Şîve-i Lisân-ı Fârsî adlarında üç Farsça eser kaleme almıştır.Çalışmada Üsküdarlı Sâfî’nin Türkçenin bir rüknü olarak gördüğü Farsça deyimlerin daha kolay öğretilmesi için kaleme aldığı Şîve-i Lisân-ı Fârsî adlı eseri tanıtılacaktır.
