Yazar "Karadoğan, Ahmet" seçeneğine göre listele
Listeleniyor 1 - 8 / 8
Sayfa Başına Sonuç
Sıralama seçenekleri
Öğe Anadolu'yu Türkleştirenlerin isimleri - Kitab-ı Cihan-numa'da geçen özel isimler üzerinde bir deneme -(Kırıkkale Üniversitesi, 2001) Karadoğan, Ahmet; Uğurlu, MustafaÖZET Anadolu'nun Türkleşmesiyle ilgili meseleler, bugüne kadar bütün yönleriyle aydınlatılmamıştır. Bu çalışma, Anadolu'daki ilk dönem Türklerinin kullandıkları özel adları incelemek ve bu yönden meseleye katkıda bulunmak gayesiyle yapılmıştır. Bunun için, bu devreyi anlatan kroniklerin en hacimlilerinden olan Kilâb-ı Cihûn-nümâ seçilmiştir. Eserde geçen bütün özel adlar tespit edilmiş; bunlardan Türkçe olanlar; ses, yapı, köken ve anlam yönünden incelenmiştir. Ayrıca, bunların temel tipleri ortaya konularak yapı ve anlamlarına göre tasnif edilmiştir. Her özel adın, öncelikle, yapı ve köken bakımından tahlili yapılmış; sonra Türkiye Türkçesindeki anlamı verilmiş; daha sonra da tarihî seyri üzerinde durulmuştur. Bundan sonra metinde geçen cüm lelerden bir tanesi örnek olarak verilmiş ve Türkiye Türkçesine aktarılmıştır. Eserde tespit edilen ve Türklere ait olan şahıs adlarının % 70'i Türkçe; kalan % 30'luk kısım, Arapça veya Farsça kökenlidir. Rumca kökenli şahıs adına ise hiç rastlanmamıştır. Çalışmada, şahıs adlarının yanı sıra askerî, idarî ve dinî konu larda çeşitli unvan, makam, görev ve kurum adlan da tespit edilmiştir. Bu tür ad ların % 66'sı Türkçe; kalan %34'ü ise, Arapça veya Farsça kökenlidir. Anadolu'nun Türkleşmesi meselesine ışık tutabilecek en önemli dil malzemesi şüphesiz yer adlarıdır. Tespit edilen yer adlarının % 64'ü Türkçe, % 3'ü Arapça veya Farsça kökenlidir. Bunların Türkler tarafından verileceği göz önüne alınırsa bu oran % 67'ye çıkar. Kalan % 33'ü de Rumca veya diğer dillerindendir. Bu, 15. yüzyıla kadar Anadolu'daki yerleşim birimlerinin çoğunlukla Türkler tarafından kurulduğu anlamına gelir. IIÖğe The color cult and its relevance to Turkic onomastic science(2004) Karadoğan, AhmetIf one looks at the proper names used by Turks throughout history, one notices that color names occupy a significant place. This study analyzes the color names that were used and are still being used by the Turks as proper names. Moreover, it investigates the relationship between these proper names and Turkic culture in general.Öğe -Ip ile Kurulan Zarf-Fiilli Parçaların Türkmen Türkçesinden Türkiye Türkçesine Aktarımı Üzerine(2004) Karadoğan, AhmetŞimdiye kadar diğer Türk topluluklarında meydana getirilen eserlerin pek azı Türkiye Türkçesine aktarılmıştır. Oysa Türk Dünyasının kültür bütünlüğü, üretilen kültür ve sanat eserlerinin karşılıklı olarak bilinmesiyle sağlanabilir. Aktarılan eserlerde de çeşitli aktarma hatalarına rastlanmaktadır. Aktarma hataları “ek”, “kelime”, “söz dizimi”, “deyimler” ve “cümle üstü birlikler” gibi hemen hemen her düzeyde görülmektedir. Bu hataların önüne geçebilmek için aktarma sorunlarını ayrıntılı olarak işleyen çalışmaların yapılması gerekmektedir. Bu çalışmada Türkmen Türkçesindeki –Ip zarf-fiil ekinin Türkiye Türkçesine hangi durumlarda nasıl aktarılabileceği incelenmiştir. Sonuçta, –Ip ekinin Türkiye Türkçesine duruma göre dokuz farklı biçimde aktarılması gerektiği tespit edilmiştir.Öğe -Ip ile Kurulan Zarf-Fiilli Parçaların Türkmen Türkçesinden Türkiye Türkçesine Aktarımı Üzerine(2004) Karadoğan, AhmetŞimdiye kadar diğer Türk topluluklarında meydana getirilen eserlerin pek azı Türkiye Türkçesine aktarılmıştır. Oysa Türk Dünyasının kültür bütünlüğü, üretilen kültür ve sanat eserlerinin karşılıklı olarak bilinmesiyle sağlanabilir. Aktarılan eserlerde de çeşitli aktarma hatalarına rastlanmaktadır. Aktarma hataları “ek”, “kelime”, “söz dizimi”, “deyimler” ve “cümle üstü birlikler” gibi hemen hemen her düzeyde görülmektedir. Bu hataların önüne geçebilmek için aktarma sorunlarını ayrıntılı olarak işleyen çalışmaların yapılması gerekmektedir. Bu çalışmada Türkmen Türkçesindeki –Ip zarf-fiil ekinin Türkiye Türkçesine hangi durumlarda nasıl aktarılabileceği incelenmiştir. Sonuçta, –Ip ekinin Türkiye Türkçesine duruma göre dokuz farklı biçimde aktarılması gerektiği tespit edilmiştir.Öğe Is to Exit (Çıkmak) To Escape (Taşıkmak)?(Kırıkkale Üniversitesi, 2015) Karadoğan, AhmetThe verb “çık-” (exit) in Turkish is generally attributed to an old Turkic verb “taşık-” (escape) by many linguists since “çık” is not found in texts prior to 11th century. However, to understand the etymology of a word, it should be studied morphologically, phonetically and semantically.The “çıkmak” (to exit) concept is as old as “dış” (out) concept in terms of meaning. Consequently, it is impossible for a verb which means “çıkmak” to derive from a word equal to “dış”. It is not possible to phonetically explain how “çık” is derived from “taşık”, for the phonetic changes that should occur in taşık- and gt; çık- process are not the type of changes that can be found in Turkish. Therefore, it is beyond imagination to think all types of phonetic changes unthinkable in Turkish can take place in the formation of a particular word. This study, by examining the verb “çık” lexically, semantically and phonetically, aims to prove that the verb “çık-” does not come from “taşık”, but it is a root of separate verbÖğe Köktürk Yazıtları'ndaki "Türük Oğuz Begleri Bodun Eşidin" ve "Oğuzı Yeme Tarkınç ol Temiş" Cümlelerinde Geçen Oğuz Kelimesi Üzerine(2006) Karadoğan, AhmetKöktürk yazıtlarının okunması ve anlamlandırılmasıyla ilgili tartışmalar hâlâ devam etmektedir. Bu çalışmada Türük o?uz begleri bodun eşidiñ ve O?uzı yeme tarkınç ol temiş cümlelerindeki o?uz kelimesi üzerinde durulmuş ve bu cümlelerin Türkiye Türkçesine aktarımı ile ilgili yeni teklifler sunulmuştur.Öğe Türk Lehçeleri arasında aktarma sorunları(Kırıkkale Üniversitesi, 2004) Karadoğan, Ahmet; Kara, MehmetÖZET Bu çalışmada Türkmen Türkçesi - Türkiye Türkçesi örneği üze rinden Türk lehçeleri arasındaki aktarma sorunları incelenmiştir. Ça lışmada aktarma hatalarına ek, kelime, söz dizimi, cümle üstü birimler ve deyimler gibi dilin her düzeyinde rastlandığı görülmüştür. Aktarma hataları, hatanın kaynağı dikkate alınarak sınıflandırılmış ve temel hata tipleri tespit edilmiştir. Çalışmada; ek, kelime, söz dizimi, deyimler, cümle üstü birimler ve şiir aktarımındaki hata tipleri ayrı bölümler hâlinde incelenmiştir. Her hata tipi için 8-10 civarında örnek verilmiştir. Sonuç bölümünde ise hata tiplerinin genel bir değerlendirilmesi yapılmış ve bu hatalar dan kaçınmak için tekliflerde bulunulmuştur.Öğe Türkiye Türkçesinde Yeni Bir Sıfat-fiil Eki: -I(2008) Karadoğan, AhmetBu çalışmada öncelikle herhangi bir ekin hangi şartlarda sıfat-fiil eki sayılabileceği ile ilgili ölçütler verilmiştir. Bu ölçütlere göre, dil bilgisi kitaplarında ve konuyla ilgili çalışmalarda sıfat-fiil ekleri arasında gösterilmeyen fiilden isim yapan –I ekinin de sıfat-fiil eki sayılması gerektiği söylenmiştir. Türkiye Türkçesiyle yazılmış çeşitli metinlerden seçilen örneklerle bu ekin tipik bir sıfat-fiil eki olarak kullanıldığı gösterilmiştir.
