Orman Yangınına Sebep Olan Kriterlerin Bulanık Ortamda Değerlendirilmesi

dc.contributor.authorTezcan, Burcu
dc.contributor.authorEren, Tamer
dc.date.accessioned2025-01-21T16:13:33Z
dc.date.available2025-01-21T16:13:33Z
dc.date.issued2024
dc.departmentKırıkkale Üniversitesi
dc.description.abstractOrman yangınları, çeşitli sebeplerle meydana gelebilir ve hızlı bir şekilde yayılabilir. Bu yüzden büyük çevre problemidir. Türkiye’de özellikle Ege ve Akdeniz bölgeleri olmak üzere 12 milyon hektarlık alan orman yangını konusunda risk taşımaktadır. Orman yangınında riskli bölgeler, yangının kolayca başlayıp, diğer bölgelere hızlı bir şekilde yayılabileceği yerlerdir. Doğayı kontrol altına almak zordur. Bu bağlamda bu çalışmada orman yangınına sebep olan kriterlerin değerlendirilmesi ele alınmıştır. Bu kriterler 4 ana kriter olan topografya, bitki örtüsü, iklim ve sosyoekonomiktir. Bu kriterlerin alt kriterleri ise yükseklik, eğim, cephe, rakım, kuru bitki örtüsü, biyokütle yoğunluğu, sıcaklık, nem, rüzgâr hızı, yerleşim yerine uzaklık, arazi kullanımı, nüfus yoğunluğu ve elektrik hatlarına uzaklıktır. Bu yüzden orman yangını yüksek olması sebebiyle, çok kriterli karar verme (ÇKKV) modelinin önerilmesi, ikna edici sonuçlar elde etmek için çok değerlidir. Dolayısıyla karar vericiye geniş değerlendirme ölçeği sunan Pisagor Bulanık (PB) kümeleri, literatürdeki çalışmalarda birçok uygulamada kullanılmış PBAHP, Analitik Ağ Prosesi (AAP) ve Analitik Hiyerarşi Prosesi (AHP) yöntemleri uygulanmıştır. Orman yangını üzerinde etkisi olan kriterler bu üç yöntem kullanılarak önceliklendirme yapılmıştır. Elde edilen sonuçlar ile karşılaştırmalı analiz yapılmış ve sonucun ne kadar önemli olduğu gösterilmiştir. Daha sonra senaryo bazlı duyarlılık analizi yapılarak farklı koşullardaki durumlar gözlemlenmiştir. Böylece yapılan çalışma ile ormanlık alanların yangın riski oluşturma durumları belirlenmiştir. Dolayısıyla eldeki kaynakların etkin bir şekilde tahsis edilmesine katkı sağlayacaktır.
dc.identifier.doi10.2339/politeknik.1138806
dc.identifier.endpage558
dc.identifier.issn1302-0900
dc.identifier.issn2147-9429
dc.identifier.issue2
dc.identifier.startpage545
dc.identifier.trdizinid1232531
dc.identifier.urihttps://doi.org/10.2339/politeknik.1138806
dc.identifier.urihttps://search.trdizin.gov.tr/tr/yayin/detay/1232531
dc.identifier.urihttps://hdl.handle.net/20.500.12587/21930
dc.identifier.volume27
dc.indekslendigikaynakTR-Dizin
dc.language.isotr
dc.relation.ispartofPoliteknik Dergisi
dc.relation.publicationcategoryMakale - Ulusal Hakemli Dergi - Kurum Öğretim Elemanı
dc.rightsinfo:eu-repo/semantics/openAccess
dc.snmzKA_20241229
dc.subjectÇevre Çalışmaları
dc.subjectÇevre Bilimleri
dc.subjectJeoloji
dc.subjectMeteoroloji ve Atmosferik Bilimler
dc.subjectOrman Mühendisliği
dc.titleOrman Yangınına Sebep Olan Kriterlerin Bulanık Ortamda Değerlendirilmesi
dc.typeArticle

Dosyalar