Arapça – Türkçe Çeviri Türlerinde Nöral Makine Çeviri Modellerinin Verimlilig?i: ChatGPT Örneg?i

dc.contributor.authorYılmaz, Sezer
dc.date.accessioned2025-01-21T16:19:38Z
dc.date.available2025-01-21T16:19:38Z
dc.date.issued2023
dc.departmentKırıkkale Üniversitesi
dc.description.abstractTeknolojinin gelişimine paralel olarak gün geçtikçe yeni özellikleriyle gündeme gelen yapay zekâ uygulamaları, özellikle son dönemlerde çeviri alanında ChatGPT gibi nöral makine çeviri modellerinin geliştirilmesiyle dikkatleri üzerine çekmeyi başarmış, bu durum çeviri dünyasında kıymetli bir aşama ve umut verici bir gelişme olarak kabul görmüştür. Nöral makine çeviri modelleri arasında yer alan ChatGPT modelinin geliştirmesiyle çeviri sektöründe “çeviri editörlüğü” popülerlik kazanmış ve çevirmenlerin iş tanımlarında bir dizi değişiklikler yapılmıştır. Öte yandan makine çeviri modellerinin geliştirildiği ilk yıllardan beri çeviri sektöründe bir tartışma konusu olarak karşımıza çıkan; “makine çevirileri çevirmenin yerini alabilir mi?” sorusu yeniden gündeme gelmiştir. Bu gelişmeler neticesinde; Arapça-Türkçe çeviri çıktılarındaki kalitenin ve yapay zekânın çeviri bağlamında katettiği mesafenin betimlenmesi çalışmanın ereğini oluşturmuştur. Çalışmada sırasıyla, yapay zekâ tabanlı makine çeviri modellerine, gelişim evrelerine ve geldiği son aşamaya yer verilmiş, akabinde Arapça – Türkçe ChatGPT çeviri çıktılarının karşılaştırmalı analizleri yapılmıştır. Kaynak metin dili Arapça, hedef metin dili Türkçe olarak belirlenen bu çalışmada karşılaştırılmalı analizler ChatGPT çeviri çıktıları ile insan çevirileri çerçevesinde sürdürülmüştür. Arapçadan Türkçeye çevirisi yapılan; düz metin, yazınsal metin ve teknik metinler ChatGPT ile Arapçadan Türkçeye yeniden çevrilmiş, ChatGPT çeviri çıktıları; genel olarak semantik ve dilbilimsel eşdeğerlik bağlamında incelenmiştir. Bu inceleme neticesinde Arapça – Türkçe farklı metin türü çevirilerinde yakaladığı başarı grafiği değerlendirmiştir.
dc.identifier.doi10.26650/jos.1324416
dc.identifier.endpage355
dc.identifier.issn2717-6916
dc.identifier.issue43
dc.identifier.startpage339
dc.identifier.trdizinid1284443
dc.identifier.urihttps://doi.org/10.26650/jos.1324416
dc.identifier.urihttps://search.trdizin.gov.tr/tr/yayin/detay/1284443
dc.identifier.urihttps://hdl.handle.net/20.500.12587/23127
dc.identifier.volume0
dc.indekslendigikaynakTR-Dizin
dc.language.isotr
dc.relation.ispartofŞarkiyat Mecmuası
dc.relation.publicationcategoryMakale - Ulusal Hakemli Dergi - Kurum Öğretim Elemanı
dc.rightsinfo:eu-repo/semantics/openAccess
dc.snmzKA_20241229
dc.titleArapça – Türkçe Çeviri Türlerinde Nöral Makine Çeviri Modellerinin Verimlilig?i: ChatGPT Örneg?i
dc.typeArticle

Dosyalar