İsmâil Hakkı Bursevî'nin Rûhu'l-Beyân adlı eserinde tefekkür kavramı

[ X ]

Tarih

2021

Dergi Başlığı

Dergi ISSN

Cilt Başlığı

Yayıncı

Kırıkkale Üniversitesi

Erişim Hakkı

info:eu-repo/semantics/openAccess

Özet

Bu çalışma İsmâil Hakkı Bursevî'nin Rûhu'l-Beyân adlı eserinde tefekkür kavramının incelenmesi üzerinedir. Kur'ân-ı Kerîm'de insanın akıl sahibi, düşünen ve bilen bir varlık olmasına büyük önem verilmiş, her an insanın diğer varlıklardan ayrılan bu aklî melekesi harekete geçirilmeye çalışılmıştır. Bu bağlamda Kur'ân'da sıklıkla tefekkür kavramı türevleriyle beraber düşünen insanı nihai noktada ibret almaya çağırmıştır. Bu tezin muhtevası; bir giriş, üç bölüm ve bir sonuçtan ibârettir. Girişte tezin gayesi ve sınırlılıkları ile kullanılan yöntem üzerine durulmuştur. Birinci bölümde İsmâil Hakkı Bursevî'nin doğumundan vefatına kadar olan süreç ele alınmış, Bursevî'nin eğitim aldığı hocaları, yetiştirdiği talebeleri ayrı ayrı zikredilerek hayatındaki önemli olaylara yer verilmiştir. Ayrıca bu bölümde, Rûhu'l-Beyân tefsirinin muhtevasına değinilmiş ve literatür incelemesi yapılmıştır. İkinci bölümde tefekkür kavramı üzerine bir çalışma yapılmıştır. Metot olarak âyetlerde geçen bu kelimeler üzerinde ayrı ayrı durulmuş; tezekkür, tedebbür, taakkul ve nazar kelimeleri incelenmiştir. Ayrıca bilme melekelerini ifade eden yani akletme, aklını kullanma ve düşünüp taşınma anlamında olmak üzere birçok âyette geçen akıl, lübb (elbâb), basîret (basâir) ve nühâ kelimeleri incelenerek Kur'ân-ı Kerîm'de insana verilmek istenen ilâhî mesaj aktarılmaya çalışılmıştır. Üçüncü bölümde ise İsmâil Hakkı Bursevî'nin tefekkür konusuna dair yaklaşımı ele alınmıştır. Enfüsî tefekkür âyetleri ile âfâkî tefekkür âyetleri, ayrı konu başlıkları altında incelenmiştir. İsmâil Hakkı Bursevî'nin bu konulara olan işârî yaklaşımı ele alınarak âyetler tasavvufî üslûbla yorumlanmıştır. Çalışmanın sonuç kısmında ise Rûhu'l-Beyân tefsiri üzerinde incelediğimiz tefekkür âyetlerinden elde ettiğimiz neticeleri ve bu neticelerle alâkalı değerlendirmeleri zikrettik.
This work examines the term "Tafakkur" (deep contemplation/reflection) used in the book "R?? al-Bay?n" of Ismâ'il Haqqî Bursawî's. A human is evaluated and appreciated as a being with a mind, capable of thinking and possessing knowledge in The Noble Qur'a?n. This aspect of the human, which distinguishes him from all other beings is prompted many time as possible. A lot of words are used in Qur'a?n to evoke the contemplating human, and all of those call humans to draw a lesson in the e¬nd. Our work consists of an introduction, three chapters and a conclusion. In the introduction part, the aim of the thesis, its limitations and methods are elaborated. In the first chapter, the time between the birth and the death of "Ism???l ?a??? al-Br?saw?'s", and important events in his life are reviewed by separately mentioning his masters and disciples. Additionally, in this chapter, the contents of R?? al-Bay?n exegesis (Tafs?r) is addressed and a literacy examination of the book is done. In the second chapter, a study is done on the term "Tafakkur". As the method, these words used in verses are investigated separately; and the terms "tezekkür, tedebbür, taakkul and nazar" are examined. Also, we tried to transmit the divine message given to people by analyzing the words "Lubb (Alb?b), Bas?ret (Bas?ir) and Nüh?" which are used many times in many verses to address thinking abilities. In the third chapter, the approach of Ism???l ?a??? al-Br?saw?'s, to Tafakkur is tackled. The verses about self-reflection (enfüsi Tafakkur) and reflection on the beings outside of onsu self (âfâkî Tafakkur) are analyzed under separate titles. The verses were interpreted with a sufistic style, according to Shaykh Ism???l ?a??? al-Br?saw?'s, "işârî" approach to the subject. In the conclusion part of our study we addressed the important points for the reader by laying out our findings received from our examination on the verses on Tafakkur in R?? al-Bay?n and our evaluations about those findings.

Açıklama

Sosyal Bilimler Enstitüsü, Temel İslam Bilimleri Ana Bilim Dalı

Anahtar Kelimeler

Din, Religion

Kaynak

WoS Q Değeri

Scopus Q Değeri

Cilt

Sayı

Künye